Skynheilige (nie)-feminis

Ek sien myself nie as ‘n feminis nie.  Ek glo nie dat alle mans lui, dom en minder produktief as vroue is nie.

Ek lees onlangs in ‘n boek dat mans en vroue se breine fisies verskillend lyk en funksioneer en dat ons daarom verskillend optree.  Sommige beskrywings in die boek, soos dat vroue mal is oor gesels terwyl mans stiller is, strook egter glad nie met hoe ek myself en my man beleef nie.  My man is die ekstrovert wat kopstukke met wildvreemdelinge sal praat, ek die stilletjie wat meer hou van observeer.  0f dat mans eintlik hou van konflik terwyl vroue wegdeins daarvan.   Tog ken ek vroulike vuurvreters en mans wat wye draaie om ‘n bekgeveg loop.  Ek erken ook ruiterlik dat my man die beter kok in die huis is, en nie huiwer om besig te raak met stofsuier of mop in die hand nie.   Ek weer is op my gelukkigste wanneer ek werskaf in die tuin met ‘n spitvurk of ‘n snoeiskêr as geselskap.  Nee wat, om te sê iemand is sús of só bloot op grond van geslag, is myns insiens om die saak te vereenvoudig.  Temperament en persoonlikheidseienskappe, asook hoe die lewe jou vorm, speel beslis ‘n rol.  Ek lees hoeka nou een dag ‘n besonder treffende aanhaling in hierdie verband:  ‘Behind every strong woman is a story that gave her no other choice.’  Dit is ongetwyfeld waar vir die manne ook.

Ek glo sterk in gelyke regte vir mans en vroue.  Dit frustreer my eindeloos dat mans in atletiekkringe vinniger as vrou kan hardloop – net omdat hulle mans is.   Dat dit ‘n groot prestasie is as ‘n vrou die dag daarin slaag om onder die top tien deelnemers in ‘n bekende wedloop te eindig.   Kon ons maar op gelyke voet meeding…

Ek moet erken dat my nekhare iewat rys as ek in 1 Korintiërs lees dat Paulus die gemeentevroue aanraai om liewer stil te bly in byeenkomste.  As ‘n vrou graag iets wil leer en ‘n vraag het om te vra, kan sy dit ná kerk vir haar man by die huis vra.   Daar is darem ook talle voorbeelde van dapper vroue wat ‘n belangrike rol in Bybelse tye gespeel het.

Ek poog om my beskeie deel te doen vir die saak van geslagsgelykheid. Ek vertel gereeld vir my dogter dat sy enige beroep kan beoefen waarop sy haar hart sit, ook al sou dit ‘n tradisioneel manlike beroep wees. So ook koop ek graag sogenaamde seuntjie-speelgoed vir die dogtertjies in my lewe. ‘n Treinstel, sak plastiese plaasdiere of ‘n motorwedren baan is immers baie interessanter én meer intellektueel stimulerend as Barbie en haar vriendinnetjies..

Ja-nee, ek beskou myself beslis as ‘n verligte, moderne vrou. Maar vet weet, dit bly darem besonder lekker as een van my manlike kollegas galant opsy staan sodat ek voor hom by ‘n deur kan instap. Dit laat my soos ‘n regte-egte sagte, inskiklik-toegeeflike dame voel.

: )

Posted in Ligweg | 1 Kommentaar

Eerste liefde

Ek is versot op hom, van my heel eerste onthou af. Hy is ‘n man van beskeie nering, maar beskik oor oneindige wysheid oor al die dinge in die lewe wat werklik saak maak. Waarvan die belangrikste ongetwyfeld is dat hy verstaan hoe die liefde werk. Deur al die jare van my lewe het ek nog nie een dag getwyfel aan sy onvoorwaardelike liefde, aanvaarding en trots nie.

Kleintyd het hy graag kom saam speel wanneer die maters kom kuier het. Bok-in-die-hok en wegkruipertjie in ons welige tuin. Ons het dit laat welgeval, hy was groot pret en het tot vandag toe nog ‘n stuk kind in hom wat graag terg en speel. Hy was die heel geesdriftigste ondersteuner by sportbyeenkomste. Hy was intiem en ten nouste betrokke by ons lewens, soos wat hy vandag steeds by sy dogters, skoonseuns en kleinkinders is. Die beste soort Pa in die wêreld!

Ek was nie ‘n tiener wat deure geklap en goeters gegooi het nie. Ek het my wel soms oorgegee aan ‘n huilbui sonder om eers regtig te weet wat die oorsaak van my verdrietigheid is. Dan het hy langs my kom sit, my rug gevryf en vertroostend gesê: ‘Toe maar, Pa verstaan.’ Daar was treinritte af see toe, strandlangs hardloop en frisbee gooi, mekaar begrawe in seesand totdat net ons koppe uitsteek. Dit vul ‘n skatkis met die mooiste herinneringe.

Ek was in my studentejare met vakansie tuis toe ek hom ‘n keer vra om saam met my te gaan draf. Laat in die drafsessie het hy skielik op ‘n skotige opdraand begin stap. Dit was geweldig onrusbarend vir my – die eerste keer dat ek bewus geword het van die feit dat my held nie onsterflik is nie.

Die groot krisis het ‘n paar jaar later gekom, in die vierde maand van my eerste en enigste swangerskap. Die groot hartaanval het onherstelbare skade aan sy hart aangerig. Die viervat omleidingsoperasie traumaties vir ons almal, die herstelpad lank en moeisaam. Maar tog, hy was steeds net Pa, soos altyd.

Hy is nou oud, beweeg met ‘n skuifelstappie en die kort asem kniehalter soms sy geesdrif om met oorgawe te leef. Maar steeds maak hy ‘n plan en kom met vindingryke idees vorendag om sy leefwêreld te verfraai. Met sy jaarlikse opvolgafspraak by die kardioloog word nog ‘n reël bygevoeg by die bladsy wat reeds van hoek tot kant met chroniese medikasie gevul is. Die jongste byvoeging hou talle risiko’s in en moet met presisie gemonitor word. Dit maak ons almal bang. Maar die alternatief is lewensbedreigend, dus doen hy met lydsaamheid wat gedoen moet word. In hierdie tyd maak hy ook ‘n draai in die hospitaal wat op chirurgie uitloop, en my jammerhart vir hom verviervoudig by die dag.

Ek besef dat my en sy liefdesband na ‘n pynlike einde op pad is. Daar bestaan immers nie regtig iets soos ‘vir altyd saam’ nie. Sy einde sal ‘n lieflike nuwe begin in ‘n hemelse heerlikheid wees. Vir my die begin van die grootste hartseer nóg, die lang wag totdat ek hom weer kan sien. Ek probeer om nie nou al daaraan te dink nie. Dit maak eenvoudig te seer.

Ons pa-dogter verhouding het nou grootliks omgekeer. My heldeverering vir hom het plek gemaak vir ‘n sorgsaamheid, ‘n beskermingsdrang en ‘n teerheid wat soms seermaak. As ek hom maar soos ‘n moederhen onder my vlerk kon wegsteek van enige seer, ongemak en swaarkry.

Dalk is dit soos die kring van liefde werk. Dat die papie van die innige band tussen ons nou, in volle wasdom, in ‘n lieflike skoenlapper verander het.

Dit is ‘n voorreg om in hierdie soort liefde te kan deel. Dit is suiwer vreugde om hom my Pa te kan noem.

Liefde ís vir altd, en daarna.

Posted in Hartsmense, Liefde, Ouerskap | 1 Kommentaar

Klavierlesse vir ‘n kleuter

My eerste impuls was om die versoek om vir ‘n vierjarige familielid klavierlesse aan te bied, te weier.   Ek is erg oor die klein kordaat en nog meer so oor haar mamma, maar hoewel ek formele akkreditasie het vir musiekonderrig op beginnersvlak, het ek minimale ondervinding in die verband, en is my klaviervingers ook iewat verroes.  Toe ek rustig oor die saak begin dink, raak ek tóg lus vir die nuwe uitdaging.  As ek ‘n goeie musiekboek kry om my leiding te gee, sal dit doenbaar wees, praat ek myself moed in.   Hoewel verroes op praktiese vlak, skort daar niks met my teoretiese musiekkennis nie.

So gedag is so gemaak, en die volgende dag bestorm ek my naaste musiekwinkel.  Tot my vreugdevolle verbasing is die ‘Dozen a day’ reeks, waaruit ek self donkiejare gelede geleer klavier speel het, sowaar steeds in omloop.  Ek skaf die boekie terstond aan, en dis ‘n groot dag toe die eerste les plaasvind, met haar mamma wat opgewonde foto’s neem van die heerlike mylpaal in haar dogtertjie se lewe.

Ek vind oor die volgende weke dat my studentjie haar klavierlesse ywerig, slim en met die broodnodige entoesiasme benader.  Daar is wel ‘n paar hindernisse op die musiekpad.  Die grootste daarvan is dat die alfabet net maar ‘n vae begrip vir die meeste vierjariges is.  Die musiekalfabet is net sewe letters lank, begin by C, loop tot by G, en sluit af met A en B.  Dit is verwarrend genoeg selfs vir ‘n jong kind wat reeds die alfabet ken.  Ek werk stadig en met baie herhaling om die nootname in die kleine koppie te vestig.  Die F-A-C-E akroniem wat toentertyd gebruik is vir die regterhand se note in die spasies van die notebalk is nie bruikbaar vir kleuters wat nog nie kan spel nie.   Dit vra oorspronklik dink vir rympies waarmee kleuters kan identifiseer.  Gelukkig kry ek ‘n werkbare alternatief uit die karaktername van die Frozen fliek, waaroor die aspatat gaande is.

Ek neem ewe ‘n musiekteorie boekie saam vir die eerste les sodat die poplap ook kan leer om musiek te skryf.  Maar kom vinnig agter dat die hand-oog koördinasie om klein, supernetjiese note en sleutels op ‘n pikante notebalk te skryf, op hierdie stadium nog bo my studentjie se vermoëns lê.  Om die probleem te omseil trek ek ‘n vyf-reël tabel in ‘n woordverwerkingspakket op my rekenaar, om as tussentydse notebalk te dien.  Vir die eerste paar lesse gebruik ek ‘n ‘connect the dots’ metode, in kombinasie met vrolike kleurpotlode, om Operasie Musiekskryf kleutervriendelik te maak.  Groot is hierdie informele juffrou se trots toe die klein pikkewyn slegs enkele lesse later die ingewikkelde krulle en draaie van die G-sleutel onafhanklik en eiehandig geskryf kry.

Ek kom baie vinnig agter dat die dertig-minute lange weeklikse lesse waarop ek en haar mamma ooreengekom het, die kleintjie se aandagspan oorskat het. Om klavier te leer speel verg intense konsentrasie, en na vyftien minute begin my leerling se konsentrasie taan. Ek rek die les nie veel langer daarna uit nie, dis is belangrik dat sy die lesse geniet en positief daaroor voel. Ek probeer die lestye interessant hou deur die verskillende fasette van musiekonderrig te varieer. Eers speel ons ‘n toonleer, daarna ‘n tegniese stukkie uit Dozan a day, dan skryf ons vir ‘n rukkie musiek, en sluit af met ‘n ligte en vrolike melodie. Die kort lesse vereis dat ek baie goed voorberei, daar is nie tyd vir ‘n gewonder wat volgende kom in die beperkte lestyd nie.

Ek geniet die nuwe belewenis erg baie, en dis toonkrul lekker wanneer my jong leerling ‘n nuwe vaardigheid bemeester. Sy self skrik nie vir ‘n uitdaging nie, en het genoeg wilskrag om C-majeur oor en oor te speel totdat die derde vingertjie geredelik onderdeur glip en bo-oor klim.

Dankie kleine mejuffroutjie, jy maak ‘n nuwe wêreld vir hierdie onervare, verroeste musiekjuffer oop. Mag die kuns van musiekmaak jou lewe verfraai en jou skatryk maak.

Posted in Hartsdinge | Lewer kommentaar

Anti-stres

Running scared deur Edward T. Welch is ‘n juweel soos min wat ek nog teegekom het.  Die skrywer skop af deur die stelling te waag dat mense in werklikheid daarvan hou om bang te wees.  Het jy al ‘n kleuterstorie sonder ‘n wrede heks of ‘n nare stiefma gelees?  Dan is daar die adrenalien-gestookte rekenaarspeletjies of gru-flieks waaroor baie tieners gaande is.  Baie mense betaal om ‘n spookhuis te besoek of ‘n woeste wipwaentjierit by ‘n karnavaal mee te maak.   Ons is eenvoudig gek na die adrenalien.   Geen wonder dan dat vele volwassenes maar net aanhou om bang te wees nie, siende dat  die gewoonte al kleintyd gevestig is.

‘n Groot deel van Welch se argument om ‘n volhoubare oplossing vir angstigheid en vreesagtigheid te kry, rus op die gedeelte in die Bybel waar God mamma vir die Israeliete in die woestyn voorsien het.   Behalwe vir die Sabbat waar daar nie manna was nie, en op die vorige dag voorsiening voor gemaak moes word, was daar net genoeg manna vir elke dag.  Op dieselfde manier gee God vir ons elke oggend net die genade wat ons op daardie spesifieke dag sal nodig kry.  Daarteenoor gaan angstigheid of bekommernis dikwels oor gebeure wat ons in die toekoms antisipeer.  Welch skryf dat sy grootste vrees is om aan versmoring of verdrinking te sterf.   Hy kry omtrent ‘n paniekaanval al dìnk hy net aan so ‘n vooruitsig.  Maar, vervolg hy, sou dit gebeur dat hy werklik aan verdrinking sterf, sal God eers ín die situasie vir hom die genade en krag gee om dit te hanteer.   Dit geld vir enige situasie waaroor ek my bekommer, in die oomblik sal God met my wees en my deursien.   Ek vind dit ‘n heerlik gerustellende gedagte.

Die tweede hooftema van die boek gaan daaroor dat om dood te gaan, die ergste is wat met my kan gebeur.   Dan leer Romeine 6 in die Bybel ons dat ek saam met Christus gesterf het, en ook saam in Sy opstanding deel.  Dit beteken dat ek die ergste wat met my kán gebeur, om dood te gaan, reeds beleef en oorleef het!  Dit gee ‘n heel nuwe perspektief oor alle kwessies wat daarop mag volg. 

Vervolgens ‘n aantal gedagtes uit die boek om te stoor vir toekomstige verwysing:

One of the first steps in combating fear is to slow down – be quiet.

If fear slows down for a moment, is realizes that peace and rest can only reside in someone, rather than something.

Fear calls out for a person bigger than ourselves.  Faith sees more, not less.

Fear and worry are not mere emotions, they are expressions of what we hold dear.  Whatever you think you need, will control you.  We worry when our perceived needs are not met.

Life is certainly much easier when I am less concerned about myself and more interested in the King.

When God makes promises too good to be true, they are indeed true.

Whatever challenges are up ahead, we will be given grace for them when they come, not before.

Don’t be anxious, pray. In relationships, also with God, think in terms of faithfulness, not perfection.

According to Isa 43:25 God bases His forgiveness on himself and his forgiving character, not on the quality of your confession.

One of the principles God gives to those who worry is that we should focus on Him today and trust Hom to give us the grace to handle tomorrow.

Hold tight unto the things of this world and you will be anxious. He who has everything else has no more than he who has God only. CS Lewis

In respect to worrying about our children: We die to our notions that God does not take care of our children. We die to the fear that no one is in control. We die to our belief that God is not always good. We die to the conviction that says: My children are mine and mine alone!

Your fears are more about God than you realize. It is as if fear needs to be replaced in our lives and it is replaced by the simple question: What does my Father, the King, wants me to do now.

We don’t have to aspire to great projects. We can just open our eyes and ask God what He wants us to do now. Trust God and do the next thing.

The ordinary done in obedience to Christ is beautiful, inspired and often times heroic.

The goal is not the alleviation of anxiety so much as it is the pursuit of God’s purposes.

We honor God when we believe what He says. Manna will be there when we need it.

Fear and anxiety are always occasions for us to mature as people who pray.

When you know that the story will end well, it is almost impossible to be afraid.

Faith is a shift of confidence and trust to One who has always proven faithful.

If God seems too good to be true, you are beginning to know Him.

Posted in Leefstyl | Lewer kommentaar

Dis omtrent ‘n wonderwerk!

Ek sukkel al vir ‘n geruime tyd met die pyn in my laer buik.  Ek is behoorlik van bakboord na stuurboord om ‘n mediese verklaring en geskikte behandeling daarvoor te kry.  Die diagnoses het gewissel van ‘n blaasinfeksie, my baarmoederwand wat verdun as gevolg van ouderdom, en littekenweefsel as gevolg van die vele operasies wat ek ondergaan het om vrugbaarheidskwessies aan te spreek.  Nie een behandelingopsie het standhoudende resultate gelewer nie, en die pyn het elke keer maar weer die-kat-kom-terug gespeel.  Ek het berus daarby dat ek en die pynpille wat ek daarvoor gebruik, lewenslank vriende sal moet bly.

Iewers in die proses het my man vir dr Ken Berry op sosiale media ontdek.  Hy is ‘n hoogs ervare Amerikaanse dokter wat vas glo dat dieet gebruik kan word om menige gesondheidskwessies aan te spreek.  Dr Berry was self erg oorgewig en ‘n diabeet, maar het die toestand omgekeer deur eers die Keto, en later die Karnivoriese eetplan te volg.  Die eetplan word dan met die ‘intermittent fasting’ beginsel gekombineer.  My man het besluit om dr Berry se voorbeeld te volg.  Ek wou self dolgraag ‘n paar kilogramme afskud, en het besluit om te kyk hoe die eetplan vir my werk.

Die resultate is verstommend.  Nadat ek vir twee maande daagliks ‘n sestien-uur lange vas doen – vanaf ag uur saans tot twaalf uur die volgende middag, gekombineer met ‘n hoofsaaklik Keto-eetplan, het ek ‘n allemintige ag kilogram in my gewig afgeskud.  My Body Mass Index het ook met 2.5 punte gedaal.  My man, wat self ‘n goeie klomp gewig afgeskud het, komplimenteer my dat ek nou weer die liggaamsbou van ‘n jong meisie het.   Ek is erg trots op wat ek vermag het.  Die beste deel is dat dit nie eers besonder moeilik is nie.  Keto berus op ‘n lae-koolhidraat hoë-vet beginsel.  Alle maaltye word gemaak deur slegs voedsel in sy natuurlike vorm te gebruik.  Die hoë-vetinhoud maak alle maaltye ryk, vullend, heilsaam en uiters smaaklik.  Na die daaglikse sestien-uur vasperiode kan tot drie maaltye gedurende die res van die dag geëet word, so dit is werklik nie ‘n hongerly eetplan nie.

Die beste resultaat is egter dat ek eers na die tweede maand op die Keto-eetplan agterkom dat ek glad nie meer medikasie vir die pyn in my laer-buik nodig het nie. Ek is nou reeds vir ‘n maand pynvry, die pyn waarmee ek nou al vir etlike jare sukkel, het eenvoudig soos mis voor die son verdwyn! In lyn met dr Berry se video-lesings, vermoed ek dat die rede daarvoor is dat ek nie meer koolhidrate, wat in wese inflammasie in die liggaam veroorsaak, eet nie. Daarbenewens verminder die lang daaglikse vas-periode ook inflammasie in die liggaam!

Hoe dit ook al sy, ek is erg in my noppies en baie dankbaar vir die uitstekende toedrag van sake en dieetgewys sal ek nooit weer terugkyk nie.

Posted in Leefstyl | 3 Kommentaar

Die brein en angstigheid

Ek sukkel nogal met angstigheid.   Dikwels sonder dat ek eers regtig weet waaroor ek so stres.    Ek ontdek toe die e-boek ‘Rewire you anxious brain’ deur Cathering M Pittman en Elizabeth M. Karle.   Die boek gaan oor die beginsel van breinwetenskap in terme van angstigheid, uiters leersaam, insiggewend en absoluut fassinerende leesstof.  

Die outeur skryf dat angstigheid twee plekke van oorsprong in die brein het.   Die eerste is die cortex, waarvan die meeste van ons weet.   Dit is wanneer angstigheid veroorsaak word deur gedagtes wat by jou opkom, maar ook jou intepretasie van ‘n situasie.    Dit is belangrik om nie elke gedagte as waar en korrek te beskou nie, maar dit te evalueer.    Dit ondersteun die Bybelse ‘neem elke gedagte gevange…’-beginsel.    Om net bewus te wees van wat ek dink, en hoekom ek dit dink, het alreeds ‘n baie positiewe uitwerking op my doelwit om spanning in my lewe te verminder.   Die cortex kan ook ingespan word om gedagtes wat spanning ontlok, hok te slaan.   Wanneer ek bewus word dat ek ‘n negatiewe insident oor en oor in my gedagtes herleef, kan ek hardop sê:  ‘STOP!’, en doelbewus my gedagtes in ‘n meer positiewe rigting kanaliseer.    Ek het beheer oor my gedagtes, wat ‘n bevrydende wete.   Dit is nie ‘n maklike proses nie, maar ek kan met oefening leer om my gedagtes positief te kanaliseer.   Gedurende so ‘n proses word nuwe verbindings tussen neurone in die brein gebou, wat uiteindelik tot gevolg kan hê dat ek later ‘n meer positiewe en kalmer mens word.

Die hoofstukke oor hoe die amygdala in die brein angstigheid veroorsaak, was vir my nuus, en iets wat lig vir my laat deurbreek het oor my angstigheid.   Die amygdala evalueer konstant elke situasie in my dag, en wanneer ‘n potensiële gevaarlike situasie waargeneem word, inisieer dit die vlug, veg of vries reaksie.    Die probleem is dat situasies wat nie werklik gevaarlik is nie, soos om ‘n toespraak voor ‘n gehoor te lewer, ook deur die amygdala as ‘n gevaarsituasie vertolk kan word.    Wat baie insiggewend is, is dat die amygdala gevaarsituasies onthou, en dan in elke daaropvolgende situasie weer simptome van angstigheid, soos vlak asemhaling en vinnige hartklop, veroorsaak.    Ek is byvoorbeeld tot vandag toe nog baie bang vir groot honde, omdat my klein, wollerige troetelhondjjes ‘n keer of wat deur my pa se groot, kwaai waghonde gebyt, en uiteindelik doodgebyt is.    Ek is lief vir draf, en sal gedurig my omgewing ‘scan’ om seker te maak elke erf se hek is toe, sodat ek nie dalk deur ‘n hond gebyt kan word nie.      My amygdala beskou dus elke groot hond as ‘n potensiële gevaarsituasie, en skei by die gewaar van ‘n hond, selfs agter ‘n heining, hormone af wat my liggaam voorberei vir ‘n veg, vlug of  vriesreaksie.    Die boek beveel aan dat hierdie vrese deur blootstelling hanteer moet word.   Ek kan, in hierdie geval, ‘n groot, vriendelike hond se kop gaan streel, sodat my amygdala, met genoeg herhaling hiervan, nuwe brein-verbindings kan vorm dat nie alle groot honde gevaarlik is nie, en dat ek eers simptome van angstigheid hoef te beleef wanneer ‘n hond my bestorm.   

Voorts kan die amygdala, reeds geaktiveer en in die proses waar ek angstigheid beleef, nie deur logiese denke tot bedaring gebring word nie, omdat daar nie ‘n sterk verbinding tussen die cortex, waar denke plaasvind, en die amygdala is nie.   Die manier waarop ek die geaktiveerde amygdala kalmeer, is deur fisiese dinge soos diep, beheerde, ritmiese asemhaling en deur doelbewus my spiere te ontspan.   Fisiese oefening is in so ‘n geval ook uiters effektief, aangesien dit die liggaam in staat stel om die veg of vlug impuls uit te voer.    Om na rustige musiek te luister kan ook help, of deur visualisering toe te pas, byvoorbeeld om aan ‘n plek terug te dink waar ek besonder ontspanne en vol vrede voel, in my geval soos om langs die see te stap.   

In hierdie tyd lees ek ook ‘Running Scared’ deur Edward Welsch. Hier word God, wat alles weet en werklik omgee, ook by die strewe om kalmte betrek. God wat, meer as oor enige ander onderwerp in die Bybel, sê ‘Moenie bang wees nie.’ Die outeur verduidelik dat bekommernis en angstigheid altyd oor dinge gaan wat ek vrees in die toekoms gaan gebeur. Maar wat in die meeste gevalle nooit gebeur nie, wat die spanning daaroor futiel maak. Soos met die manna in die woestyn, gee God elke oggend genade (grace) slegs vir daardie spesifieke dag. Daarom, al word my grootste vrees waar, sal God my dan, in die situasie, gee wat ek nodig het om dit te hanteer. Selfs iets goed skep daaruit, hoeveel getuienisse het ek al ter bevestiging daarvan gehoor.

Your mercies are new every morning, great is thy faithfulness ..

Posted in Leefstyl | Lewer kommentaar

Klippie in my sak

So breek nog ‘n verjaardag aan. Hierdie jaar bring die dag se onthou eers net ‘n vae hartseer. Dan sien ek die verjaardag-kennisgewing op Facebook, waar ek en jy steeds maters is. Liefman laat weet dat sy elektroniese kalender ook vir hom van jou verjaardag onthou het.

Jy sou vyf en vyftig gewees het vandag. Amper ses jaar al dat jy weg is. Soos wat die dag vorder en die onthou van mooiste tye na die oppervlak van my bewuste brein spring, vou die hartseer my in ‘n droefgeestige kombers toe. Totdat trane agter my oë brand.

Dit is goed en reg so. Vandag is jou dag. Vandag wíl ek jou onthou. Na jou verlang. Jou eer vir wie jy was. Steeds is. Want die dood maak nie die liefde, die toegeneëntheid, minder nie.

Danny Fourie beskryf dit so mooi in sy boek, Vir ewig en altyd, wat hy na die kankerdood van sy vrou geskryf het. Verlies, skryf hy, word naderhand soos ‘n klippie wat jy in jou sak saamdra. Jy vergeet later half daarvan, vir lang tye aaneen. Maar dan, op ‘n dag, steek jy jou hand in jou sak en vat die klippie raak. ‘O dis jy’, sal jy sê. Die hartseer van die onthou is nie meer so fel en intens soos aan die heel begin nie, maar dit sal nooit heeltemal weg wees nie. Ons sal altyd mense wees wat iemand baie spesiaals aan die dood afgestaan het.

Vandag se onthou en hartseer voel goed en reg. Ek wil op jou spesiale dae die klippie in my sak raakvat. Ek wil jou onthou om jou nooit te vergeet nie.

Jou plek in ons harte staan vas. So sal dit vir altyd bly.

Posted in Hemellinge | Lewer kommentaar

Innerlike geluk

‘The evident power of beauty’ met subtitel ‘Science and Theology meet’ deur Thomas Duby, S.M. is nie maklike leesstof nie. Deels as gevolg van ongewone taalgebruik en lang, moeilik verstaanbare sinne, en deels met die onderwerp van wetenskap waar ek nie baie blootstelling aan het nie, neem dit stadig en versigtig lees om die outeur se gedagterigting te snap en te bly volg. Ten spyte daarvan vind ek die boek fassinerend en intellektueel uiters stimulerend. Die boek is aanbeveel deur die Amerikaanse skrywer, Neil T. Anderson, van wie ek en my man oor baie jare heen al groot aanhangers is, en daarom ‘n moet-lees in ons boeke.

Vroeg in die boek skryf die outeur oor mense wat oënskynlik glad nie die mooi in die lewe raaksien nie, en selfs nie ontvanklik is daarvoor nie. Hulle lewe is ‘n kolosale ‘blah’, lees ek sy beskrywend al giggelend. Vervelig en vaal. In dieselfde lyn lees ek onlangs ‘n fassinerende stelling op sosiale media oor die onderwerp van minimalisme:

‘Happiness is not to be chased, happiness is to be realized’.

Daar is groot waarheid in die stelling. Die mooi van die lewe is oral om ons. En ook in ons, deur die teenwoordigheid van Heilige Gees. Al wat dit kos om in ‘n oomblik gelukkig te wees, is om stil te word en dit raak te sien en raak te vat.

Liefman steek altyd die draak met een van ons stapmaats, wat om elke hoek en draai gedurende ‘n stapstog gaan stilstaan en in verrukking uitroep: ‘Kyk die mooi blommetjie / blaartjie / voëltjie!’. Ek dink dit is ‘n besonder mooi eienskap in haar. Ek put self baie vreugde uit die natuur. Om oor ‘n mooi wolkformasie, ‘n sonsopkoms of -ondergang, ‘n voël in vlug of ‘n statige boom liries te kan raak, bring my eindelose genot. Elke seisoen bring sy eie mooi – sodat ek dadelik ‘n foto daarvan neem en op sosiale media deel. Daar is iets byna heiligs aan, om stil te raak in ‘n oomblik en God se nabyheid daarin te beleef. Om aktief en doelbewus te soek na skoonheid wat oomblikke mooi maak, bou vrede in my gemoed en verfraai my lewe.

In nog ‘n uiters insiggewende boek wat ek tans lees, ‘Rewire your anxious brain’, deel die skrywer dat dit nie ‘n situasie is wat negatiewe emosie ontlok nie, maar die manier waarop ek die situasie intepreteer. Dit neem ‘n besondere volwasse benadering om hierdie stelling te aanvaar, want dit beteken dat die self in effek verantwoordelikheid moet neem vir elke emosie wat ervaar word. Emosie op sigself is nie verkeerd nie, maar ek smag na ‘n stabiele vloei van vrede en innerlike gemoedsrus in my lewe. Soos wat John Lubbock tereg skryf: ‘A day of worry is more exhausting than a week of work.’ Die waarheid is dat dit net ekself is wat toelaat dat spanning en negatiwiteit my tydig en ontydig bekruip, en daarom is die harde werk om my vrede te behou, net my eie.

Die lewe is meestal nie so moeilik en ingewikkeld as wat ek myself soms wysmaak nie. Om dag vir dag, een dag op ‘n slag, te leef, om bewus te bly van God se liefde en sorg, om myself oor te gee aan al die mooi wat die lewe bied – daarin lê die kuns van gelukkig wees.

Posted in Mymeringe | Lewer kommentaar

Ouma…?

In ligte luim met ‘n tikkie selfspot…

Soos wat ons lief is om te doen, skop ek en Liefman die naweek af deur saam ons gunsteling Parkrun-roete te hardloop. Aangesien ons land steeds in die Covid-19 staat van inperking is, is die roete grootliks verlate want formele sportbyeenkomste is steeds verbode.

Ons het net 400m gehardloop toe ‘n jongman van voor af aangestap kom. Met tipiese Afrika-vrymoedigheid roep hy ons vriendelik toe: ‘Goeiemore Oupa en Ouma!’

Ek verstik amper in my spoeg van verontwaardiging. Dit is altyd lekker om deur ‘n vreemdeling gegroet te word, maar OUMA…? Ek het darem nou, in my laat veertigs, iewat teënsinning aanvaar dat ek gereeld ge-tannie gaan word. Maar vir ‘n ge-ouma is ek nog nie naastenby gereed nie. Régtig!

Ek besef dat die vrolike groet in der waarheid ‘n vorm van respek is wat daarop dui dat die jongeling goed grootgemaak is. Maar ai man, my binnekant voel skaars dertig… Tannie my eerder – net as jy regtig nie anders kan nie. Maar ‘n ouma is ek nog lánk nie.

; )

Posted in Ligweg | Lewer kommentaar

Kla-kous, of nie…

Ons straat-af maters kom klop aan vir ‘n kuietjie. Ons maak koffie en gesels kort voor lank lustig oor gemeensaamhede in ons leefwêreld. Totdat my mater later opmerk: “Kom ons gesels oor iets meer positief”. Nadat ons gaste huis toe is, merk my man half-skuldig op dat hy nie eers agtergekom het dat die gesprek in ‘n negatiewe rigting geneig het nie.

‘n Week later gaan kuier ons vir vriende wat ons lanklaas gesien het. Ons kry nog ‘n slag ons sit met elk ‘n koffiebeker in die hand. Weereens dwaal die gesprek, volgens geoefende gewoonte, na die sake van die dag. Toe ons later huiswaarts ry, sê ek spytig vir my man dat daar ook maar nie veel vreugde daar te vind is nie…

Die daaropvolgende Saterdag besluit ek en my man om kort na wakkerwordtyd die Parkrun-roete in ons omgewing te gaan hardloop. Daar word nou al vir bykans ses maande geen formele Parkrun byeenkomste aangebied nie, aangesien ons land ons steeds in ‘n inperking weens die Covid-19 pandemie bevind. Maar daar is geen reël wat ons keer om die roete op ons eie te hardloop nie… Ek komplimenteer my man, wat onlangs tien kilogram in gewig afgeskud het en steeds sterk staan op die Karnivoriese eetplan, met sy mooi verbeterende hardloopspoed. Na aan die einde van die roete kom ons ‘n man tee wat in die paadjie stap. Hy het ‘n lang stok in die hand, hoed op die kop en sy maag loer onder sy hemp uit.
‘Goed-goed?’, groet my man vrolik.
‘Nee wat, dit help tog nie om te kla nie’, antwoord die man volgens sý geoefende patroon.
My man vergeet van al sy gewoonte-antwoorde, en troef die man met ‘n ‘Ek wíl nie kla nie!’.

Ek is gek na my man se antwoord. Is ons gesindheid nie tog maar op die ou end ‘n keuse nie. Dag vir dag, uur vir uur, kan ons kies om die goeie in die lewe uit die Here se hand raak te sien. Dit is per slot van sake tog maar die klein dingetjies wat die lewe mooier maak. En dan, ja dan, sal ons werklik nie wíl kla nie, omdat daar eenvoudig te veel is om voor dankbaar te wees.

Posted in Ligweg | Lewer kommentaar